164-کشف نخستین ستاره عالم

کشف نخستین ستاره عالم

نخستین ستاره عالم

دوشنبه 10 فوريه 2014 - 21 بهمن 1392

گروهی از دانشمندان استرالیایی ستاره‌ای را شناسایی کرده‌اند که قدمتی به اندازه انفجار بزرگ (بیگ بنگ) دارد.

کشف این ستاره که ۱۳.۶ میلیارد سال عمر دارد به پژوهشگران امکان داده تا ترکیبات "نخستین ستاره" هستی را بررسی کنند.

این محققان امیدوارند کشف این ستاره به آنها کمک کند تا ناهمخوانی‌هایی که بین تئوری‌های فیزیک نظری در مورد انفجار بزرگ با مشاهدات اخترشناسی وجود دارند برطرف کنند.

دانشمندان دانشگاه ملی پس از یازده سال جستجو توانستند با استفاده از تلسکوپ اسکای‌مپر در رصدخانه سایدینگ اسپرینگ این ستاره را که اندکی بعد از انفجار بزرگ شکل گرفته شناسایی و ترکیبات شیمیایی آن را بررسی کنند.

دکتر استفان کلر، که هدایت این گروه از دانشمندان دانشگاه ملی استرالیا را بعهده دارد این ستاره را "کپسول زمان" لقب داده و می‌گوید "پیدا کردن این ستاره مثل پیدا کردن سوزن در کاهدان بوده است."

"این ستاره به ما شناختی از بنیادی‌ترین نقطه عالم می‌دهد، آنچه ما می‌بینیم منشا تمام موادی است که هستی ما از آنها نشات گرفته است."

این ستاره کهنسال در فاصله ۶۰۰۰ هزار سال نوری از زمین قرار دارد که در مقیاس‌های نجومی فاصله‌ای کوتاه محسوب می‌شود.

بر اساس نظریه‌های موجود اولین ستارگان عالم در انفجارهایی بسیار شدید از بین رفته‌اند. این انفجارها بخش عظیمی از فضا را با عنصر آهن آغشته‌اند.

"ستارگان مثل پیاز لایه لایه هستند و عناصر سنگین مثل آهن در هسته آنها قرار دارند. اما ستاره ای که ما کشف کردیم کربن و اندکی منیزیم دارد."

به گفته اخترشناسان هر چه ستاره‌ای کمتر آهن داشته باشد قدیمی‌تر است و این ستاره یک شصتم ستاره های دیگر آهن دارد.

به گفته دکتر کلر کشف این ستاره یکی از نظریه‌های قدیمی را نقض می‌کند که بر اساس آن ستارگان کهنسال بیشتر از هیدروژن و هلیوم تشکیل شده بودند.

این ستاره یکی از ۶۰ میلیون ستاره‌ای است که تلسکوپ اسکای‌مپر از آنها عکسبرداری کرده است.

تلسکوپ اسکای مپر برای شناسایی ستارگان کهنسال ساخته شده و بخشی از پروژه تهیه نقشه دیجیتال جنوب آسمان است.

این تلسکوپ میدان دید وسیعی دارد و دوربین دیجیتال آن هر دقیقه از محدوده‌ای از آسمان به وسعتی ۲۹ برابر ماه کامل عکسبرداری می‌کند.

کشف این ستاره با استفاده از تلسکوپ ماژلان در شیلی تایید و نتایج این تحقیق در نشریه نیچر منتشر شده است.

منبع: دانش و فن بی بی سی فارسی

88-کشف جوان ترین قرص کیهانی سیاره زا

کشف جوان ترین قرص کیهانی سیاره زا

سه شنبه 21 ژانويه 2014 - 01 بهمن 1392

اخترشناسان با بهره گیری از مجموعه رادیوتلسکوپ های "آلما" در شمال شیلی، جوان ترین قرص سیاره زا را پیدا کرده اند.

سیاره ها در قرص هایی پیرامون یک پیش-ستاره پدید می آیند، اما زمان و چگونگی پیدایش این قرص ها هنوز روشن نیست.

گروهی از اخترشناسان به سرپرستی نادیا موریلو و شی پینگ لای، از طریق مشاهداتی که با رادیوتلسکوپ های آلما انجام دادند، چنین قرصی را یافته اند، اما عمر این قرص، کمتر از آنی است که محاسبات نشان داده بود.

قرص های حاوی گرد و غباری که بر اثر چرخش یک ستاره یا خورشید در حال تولد و پرتاب مواد آن به بیرون به وجود می آیند، سیاره هایی را شکل می دهند که پس از شکل گیری و استقرار، به دور آن ستاره می چرخند و منظومه ای را پدید می آورند.

اجرام درون منظومه شمسی خود ما از قوانین کپلر پیروی می کند، یعنی سیاره هایی که به خورشید نزدیک ترند، سریع تر از سیاره های دورتر به دور خورشید می گردند.

این حرکت معمولا با نام گردش کپلری شناخته می شود. قرص هایی از گرد و غبار فضایی که گردش کپلری دارند، به احتمال زیاد در نهایت سیاره هایی را در مدارهای باثبات تشکیل می دهند.

کشف این نوع قرص ها در مراحل بسیار ابتدایی که پیش-ستاره هنوز در اعماق ابر گرد و غبار به سر می برد، توانایی این منظومه ها را در زایش سیارات روشن می کند.

دانشمندان با استفاده از مجموعه رادیوتلسکوپ های آلما، یک منظومه پیش-ستاره ای سه گانه را که در سحابی ستاره زای "رو آفیوشس" قرار دارد، بررسی کردند.

ساختاری قرص مانند بر گرداگرد یکی از این سه پیش-ستاره مشاهده شد که هنوز در هاله ای از گرد و غبار و گاز مدفون است.

تجزیه و تحلیل گاز درون این قرص نشان داد که حرکت کپلری دارد و شعاع آن پنج برار شعاع سیاره نپتون در منظومه شمسی ماست، اما پیش-ستاره ای که این قرص بر گرد آن می چرخد تنها یک پنجم خورشید ما جرم دارد.

این نشان می دهد که پیش–ستاره هنوز بسیار جوان و در حال رشد است.

پیشتر، مدل ها و شبیه سازی ها پیش بینی کرده بود که قرص های کپلری نمی توانند در مراحل اولیه شکل گیری ستاره ها به وجود آیند.

ولی کشف این قرص بزرگ کپلری بطلان مدل های یاد شده را ثابت کرده و نشان می دهد که عوامل دیگری ممکن است در پیدایش چنین قرص هایی دخالت داشته باشند.

مطالعات جدیدتر این احتمال را مطرح کرده اند که ناهماهنگی بین میدان مغناطیسی و محور چرخش پیش ستاره ممکن است به تشکیل زودهنگام قرص های سیاره زا منجر شود و قرص هایی با صد برابر شعاع خورشید تا زمین یا بزرگتر از آن را پدید آورد.

شواهد تازه ای که نشان می دهد همه ستاره ها، از جمله منظومه های چند ستاره ای، دست کم یک سیاره دارند، منطبق با مشاهدات مبنی بر پیدایش قرص های پیش-سیاره ای است

منبع: دانش و فن بی بی سی فارسی