نفی نظام بورژوايي
"نظام اقتصاد بورژوايي ما همان گونه که اندک اندک رشد و تحول يافته، به تدريج هم نفي خواهد شد، و اين نتيجهي نهايي است. ما هنوز سرگرم بحث از فرايند توليد مستقيم هستيم. هنگامي که جامعهي بورژوايي را در بلند مدت و به صورت يک کل بررسي کنيم، آنگاه ناگزير به نتيجهي نهايي فرايند توليد اجتماعي يا خود جامعه، يعني خود موجود بشري در مناسبات اجتماعياش خواهيم رسيد. هر آنچه مانند فرآورده و غيره، شکلي ثابت دارد، در اين حرکت در حکم لحظهاي صرف، لحظهاي ميراست خود فرايند توليد مستقيم هم فقط در حکم يک لحظه است؛ شرايط و عينيت يافتنهاي فرايند هم، خود، لحظههايي از آنند که تنها موضوعهايش افرادند، افرادي که در مناسبات متقابلاند، مناسباتي که خود افراد آنها را توليد و بازتوليد ميکنند. فرايند ثابت، حرکتشان، که طي آن، وجود خويش را، همانند وجود جهان ثروتي که آفريدهي آنهاست، احياء ميکنند."
ادامه مطلب